afaka 50 taona…foana ny teny gasy , hoy di…

Published on 10/17,2008

tsy nanatrika ilay famelabelaran-kevitra nataon’i Di… aho, fa nahita famintinana ambangovangony tamin’ny gazety tribune, nilaza fa “afaka 50 taona dia mety ho foana ny teny gasy…”, ary toy izany koa ny an’i Côte d’Ivoire…amin’ny teny frantsay ilay vaovao

samia velon’aina afaka 50 taona, dia ho hita eo ny fahamarinany…sa ahoana ry Di…? mba firy taona tokoa moa ianao afaka 50 taona ry Di…?

Fa kosa…firy taona teto no nisy fanjanahan-tany, nampiasana ny teny baiko, nahafaty ny teny gasy ve izany?…

 Di…afaka 50 taona,raha mbola tsy tonga ny Tompo,  farafaharatsiny misy olona 03 hiteny gasy dia ny zanako 03 ireo (05 taona no zokiny izao) - ary 05 no hiteny gasy, raha mbola tsy tonga ny Tompo sy raha mbola tsy maty izay mivady…(tsy haiko ny hafa)

…izay mianakavy dia efa mandiso ny valin’ny fikarohana nataonao…(eny e teny merina aloha no tena fiteninay e, fa tsy teny gasy ofisialy lol)

Ny  olana amin’ireo mpandala teny gasy dia ny tsy fanekeny ny fivoaran’ny teny amin’ny lafiny hafa, raha miteny hoe ”misy telefôna ve any amin’ialahy”  dia lazaina fa “teny vary @ anana izany, manimba ny teny gasy” …nefa raha miteny kosa hoe “misy finday angaha any @ ialahy” dia lazaina fa “teny gasy madio” …ary raha miteny hoe “mipetraka ambony seza” dia lazaina fa “teny gasy madio”…nefa inona moa no mahasamihafa ny seza sy ny telefôna - samy dikanteny nohagasiana (chaise téléphone)

ho tononina eto izay teny fampiasa andavan’andro nohagasiana, ary mbola tsy hita ny tena dikany @ teny gasy : latabatra, gisa, seza, mompera, relijiosy, pretra, profesera, pataloha, antenina, fil, paosy, posiposy,  slipy, kilaoty, sorta, prai mini sitra, mini sitra, go verne manta, printsy, armoira, labozia, … raha nampiasa ireo ve ny gasy taloha fa nataony t@ fanononana azy dia lazaina fa manao metisazy ny teny gasy????

Na Ramatoa filohan’ny mpkabary aza rehefa mamarana fandaharana kabary ao amin’ny TVM miteny (sendra niteny lol) hoe “zéro trente huit zéro vingt six cent quatre vingt douze zéro huit no laharana handefasanao ny valiny…”

Hoy Gasy hoe tsy ireo anie ilay tiana ho lazaina e…fa ilay teny toy izao:

- “Bon, tsy manana chance isika, au moins tokony ho équipe exiperimenté no ni recruté-tsika, de toute façon impossible ny hahazoantsika victoire, raha tsy misy sponsor…par expérience, ny cours sy ny entrainement ary ny stratégie no tena important fa tsy ny zavatra hafa…omaly izao, par exemple, nisy match amical, niezaka be ilay goal ny adversaire na toa zéro aza ilay defense angamba spécialiste loatra ilay avant…mila manao effort isika zalahy…dia ataovy clair tsara ny règle de jeu…hoe iza no remplaçant…d’accord amin’izany va aloha nareo e?…sa ilay motivation no tsy complet…asiana augmentation kely ny sauce?…sûr cent pour cent mihitsy aho…ity ny numéro ny téléphone ko zéro trente sept zéro deux…”

fiteny andavan’andro io, raha adika dia hoe:

- “eny ary, tsy manam-bintana isika, farafaharatsiny tokony ho mpiara-milalao efa za-draharaha no nalaintsika, na izany na tsy izany tena tsy azo inoana ny hadresentsika, raha tsy misy mpanohana …araka ny efa niainana hatramin’izay, ny fianarana sy ny fanazaran-tena ary ny teikady matipaika no tena zava-dehibe fa tsy ny zavatra hafa…omaly izao, ohatra, nisy lalao aram-pirahalahiana, niezaka be ilay mpiandry tsato-kazo ny mpilalao andaniny na toa aotra aza ilay vodi-laharana angamba havanana loatra ilay mpanafika…mila miezaka isika zalahy…dia ataovy mazava ny fitsipi-dalao…hoe iza no mpiandry toerana…manaiky amin’izany ve nareo e?…sa ilay fahavitrihana ny tsy ampy …ampitomboina kely ny karama?…azoko antoka zato isan-jato…ity ny laharan’ny finday-ko aotra telopolo fito amby aotra roa…”

Manambara ampahabemaso ny ho avy fa nitombo iray indray ny teny gasy, ankaotran’ireo efa misy (toy ny teny antandroy, teny antemoro,…) : dia tsy inona izany fa ny TENY GASY METISY, raha atao kivalavala dia ny TENY GASY DIKANTENY IOMBONANA ETO MADAGASIKARA izay hiresahan’ny 80% isan-jaton’ny Malagasy…

Mijoro ny Komity manohana izany… saingy indrisy izaho tsy mpikambana ao anatiny…

Aleo aho hikarakara ny ho aviko aloha…fa resaka tsisy hihinanan-kanina…azon’Andriamanitra foana izay vavaka ataoko na teny gasy ranoray io na metisy…tsy hoe izay adala no toa an-drainy (Ray any an-danitra io) fa aoka hanahaka an’Atra tahaka ny zanaka malala…

3 aogositra 2008 blaogy.org


Hevitra

  1. Tokinao

    Hay tsy very 'kay ilay lahatsoratra 'kano hihihi.
    Mitovy hevitra aminao tanteraka e :).

    Ny teny dia mivoatra. "Ary ny teny tsy mivoatra dia ho faty" : tenina mpandinika iray io. Raha mandinika ny teny vahiny matanjaka isika dia hita fa tsy mitovy ny fahiny sy ankehitriny. Ary nisy fivoarana aim-betsaka vao tody tamin'izao ry 'zareo. Ary na dia ny teny vahiny ankehitriny aza, dia tsy dia ny voasoratra loatra no resahina amin'ny andavanandro. Ohatra fotsiny amin'ny teny frantsay : "je ne suis pas malade" no fanoratra. rehefa miteny anefa dia tsy misy frantsay hitany an'io fa "suis pas malade" hoy izy. Ao koa ny "il y a ..." izay lasa "y a ..." fotsiny.

    Oh : @ anglisy, ny teny hoe "you" (midika hoe ianao na ianareo) dia vao haingana mihitsy ; ary efa teny ho amam-polony no nampiasaina talohan'izany : jereo ato. Ohatra fotsiny io fa midira ato raha hahita ny lisitra feno : http://wandership.ca/projects/eow/.

    Izany moa dia vao tsy ela satria tamin'ny taonjato faha-VIII tany ho any. (jereo ato A T O ny tantaran'ny teny anglisy). Vao tsy ela raha oharina amin'ny maridrefin'ny tantaran'ny zanak'olombelona.

    Toy izany koa ny teny hafa marobe : ny italiana, ny frantsay, ny alemà, sns. Ny nampiavaka iray teny ireo fotsiny dia noho ny fananan'ny tompony finiavana handrindra (initiative de rationnalisation) azy. Izany fandrindràna izany dia niainga amin'ny dingana maro :
    ---------------
    1°- fanoratana an-tsoratra ireo teny fampiasa amin'ny andavanandro. Tsy tokony iala lavitra amin'ny fampiasa andavanandro ny teny soratan'ny akademia, raha tsy izany manko dia tsy hisy hampiasa akory.
    ---------------
    2°- fampidirana ireo teny vahiny (ny teny rômana tamin'izany fotoana, izay fototry ny teny erôpeana rehetra). Io no mahatonga ny teny rômana, grika ary arabo ho betsaka amin'ny teny erôpeana sy tenin'izao tontolo izao. Rehefa novainy hifanaraka amin'ny fiteniny avy anefa izany dia lasa teniny. ohatra : psychologie (teny frantsay), psychology(teny anglisy) izay samy nalaina tamin'ny teny latina "psychologia" (taonjato xvi), izany moa dia nalain'ny latina tamin'ny grika "ψυχή « fanahy » sy λόγος « fahaiza-miteny ». Fototra : jereo http://www.cnrtl.fr/etymologie/psychologie.
    (ato misy lisitra feno ho an'izay liana amin'ny etimolojian'ny teny teny frantsay no jerena : http://www.cnrtl.fr/etymologie/
    -------------
    3°- fikarohana ny lalàna izay mifehy izany teny vaovao izany : ny fitsipi-pitenenana, sns.

    Ireo rehetra ireo dia tokony hitarika antsika :
    - hiteny ny tenin-drazantsika hatrany.
    - tsy hihevi-tena ho mpangalatra na mpindrana rehefa mampiditra teny vahiny ho gasiana.
    - handinika ny lalànan'ny tenintsika : ireo mpandinika ny teny sy ny akademia moa no tena tompon'andraikitra mivantana amin'ity farany ity. Nefa tokony ho ampiasaintsika koa izay voka-pikarohan-dry zareo ho fandrisihina azy hatrany.

    Tsy ny tenintsika no tsy ampy fa isika no tsy dia mbola miezaka hampivoatra azy.

    Misaotra e!
    nilaza ny tsy ho afa-miblaogy ra-Toky kay voatazona ihany. Mahaliana loatra ilay izy e hihihi.
    "tsy hiady, tsy hiady nefa ny kobay an-kelika ihany" hihihi

    Misaotra finoana a!


  2. tokinao

    Nadikako tatsy amin'ny blaogiko ny hafatro fa mba tiako ho tahirizina 'koa :)



Hametraka hevitra

Hampiditra hevitra

E-mail me when comments occur on this article